THE PERSPECTIVE JOURNAL / NOVEMBER 2026
Beyond the Percentage.
REAL ESTATE · CITIES · THE ART OF COMPARISON
Người ta thích nói bất động sản này đã tăng bao nhiêu phần trăm, thời điểm ấy rẻ hơn bây giờ bao nhiêu lần. Tôi lại muốn hỏi: những con số đó đang giải thích giá trị, hay chỉ đang tạo ra kỳ vọng?

A PERSONAL ESSAY · I LOVE MY LIFE EVERYDAY
The number is impressive. But what is the story?
Tôi để ý rằng mỗi khi người ta muốn kể một câu chuyện hấp dẫn về bất động sản, một trong những cách đơn giản nhất là đặt hai con số cạnh nhau: giá năm xưa và giá hôm nay. Rồi lấy mức chênh lệch chia cho giá ban đầu, nhân với 100%. Một tỷ lệ tăng trưởng đẹp xuất hiện, đủ để làm người nghe vừa ngạc nhiên vừa tiếc nuối.
Có người so căn hộ này với căn hộ kia; có người so đất nền với vàng, với chứng khoán; có người lấy một thời điểm nền kinh tế khó khăn đặt cạnh thời kỳ thị trường hưng phấn. Các phép so sánh không nhất thiết sai. Nhưng nếu chọn mốc đủ khéo, hầu như câu chuyện nào cũng có thể trở nên rất thuyết phục.
Tôi hiểu vì sao người làm sales thích những câu chuyện như thế. Chúng khiến khách hàng hình dung được một tương lai có lãi, đôi khi còn tạo cảm giác phải quyết định nhanh trước khi cơ hội biến mất. Song một câu chuyện bán hàng tốt chưa chắc đã là một phương pháp đánh giá tài sản tốt.
01 / Choose the starting point, change the conclusion.
Ví dụ giả định: một bất động sản từ 2 tỷ lên 5 tỷ đồng nghe như tăng 150%. Nhưng nếu một tài sản khác từ 5 tỷ lên 8 tỷ, cùng tăng 3 tỷ tuyệt đối, tỷ lệ chỉ là 60%. Nhìn phần trăm, tài sản thứ nhất nổi bật hơn. Nhìn số tiền, hai khoản tăng giống nhau. Nhìn vốn bỏ ra, rủi ro và thời gian nắm giữ, câu chuyện lại khác.
Chưa kể một người có thể chọn đúng giai đoạn giá đáy để bắt đầu phép so sánh, còn người khác lấy thời điểm sốt làm mốc kết thúc. Nếu đặt cạnh nhau hai chu kỳ kinh tế khác nhau mà bỏ qua lạm phát, lãi suất, thu nhập và lượng tiền trong nền kinh tế, kết luận dễ trở nên quá đơn giản.
When you change the starting point,
BEYOND THE PERCENTAGE
you can change the entire story.
02 / Asking price is not transaction price.
Một căn nhà được rao 10 tỷ không có nghĩa đã có người mua ở giá 10 tỷ. Một bảng giá dự án tăng qua nhiều đợt mở bán cũng không chứng minh mọi sản phẩm trên thị trường đều bán lại được ở mức ấy. Tôi muốn tách ba con số: giá chào bán, giá giao dịch thực tế và số tiền ròng chủ sở hữu nhận được khi thoát hàng.
Thanh khoản quan trọng không kém giá. Muốn bán trong ba tháng khác với có thể giữ mười năm; một tài sản pháp lý rõ ràng khác với tài sản còn nhiều điều kiện chuyển nhượng. Những khác biệt ấy có thể bị biến mất hoàn toàn khi người ta chỉ khoe phần trăm tăng giá.
03 / A city is more than its property prices.
Tôi thích nhìn một thành phố phát triển. Những tuyến giao thông công cộng tốt hơn, các đại lộ kết nối hiệu quả hơn, công viên đẹp hơn, không gian đi bộ an toàn hơn và nhiều hoạt động văn hóa hơn — đó là những thay đổi tôi có thể cảm nhận bằng chính cuộc sống hằng ngày.
Nếu một khu vực có thêm tuyến metro, xe buýt hoạt động thuận tiện, trường học và dịch vụ tốt hơn, tôi xem đó là giá trị đô thị đáng quan tâm. Nhưng không phải cứ có công trình mới thì bất động sản gần đó tự động phải tăng một tỷ lệ nào đó. Lợi ích thực tế còn tùy vị trí, khả năng tiếp cận, vận hành và nhu cầu sử dụng.
Thay vì chỉ hỏi đất gần đây tăng bao nhiêu phần trăm, tôi thích hỏi: người dân có đi lại dễ dàng hơn không, sống dễ chịu hơn không, thời gian dành cho gia đình có nhiều hơn không?
04 / The invisible costs of a beautiful percentage.
Khi nói đến hiệu quả đầu tư, tôi còn muốn nhìn chi phí vốn, lãi vay, thuế phí, bảo trì, sửa chữa, thời gian để trống, chi phí môi giới và công sức quản lý. Một con số tăng giá danh nghĩa sau nhiều năm là điều đáng chú ý, nhưng chưa phải lợi nhuận thực nhận hay lợi nhuận sau khi điều chỉnh sức mua.
Nếu muốn so hai tài sản, tối thiểu nên đối chiếu cùng kỳ nắm giữ, dòng tiền thu được, vốn tự có, mức đòn bẩy, tính pháp lý và khả năng bán ra. Nếu muốn so hai thời điểm của nền kinh tế, cần nhớ rằng cùng một tỷ đồng ở hai năm rất xa nhau không mang cùng một sức mua.
05 / I prefer enjoying growth to chasing a sales narrative.
Tôi không phản đối sales. Người bán cần câu chuyện để giới thiệu sản phẩm, còn người mua cần dữ liệu để đưa ra lựa chọn. Hai công việc ấy có thể gặp nhau ở một giao dịch tốt, miễn là những giả định được nói rõ và những so sánh không cố tình che mất phần bất lợi.
Riêng tôi, niềm vui khi nhìn thành phố lớn lên không nhất thiết gắn với một kỳ vọng rằng căn nhà hay mảnh đất của mình ngày mai sẽ đắt hơn hôm nay. Tôi có thể vui vì con đường được mở rộng, vì có thêm tuyến giao thông công cộng, vì một khu phố trở nên đáng sống — dù tôi không mua bán bất cứ tài sản nào ở đó.
I don’t need every urban improvement
THE CITY JOURNAL
to become a property sales pitch.
Bất động sản có thể là một tài sản quan trọng. Nhưng thành phố trước hết vẫn là nơi con người sống. Khi nhìn bằng góc độ ấy, tôi thấy những con số phần trăm trở về đúng vai trò của chúng: một phần thông tin, không phải toàn bộ câu chuyện.
Growth is worth celebrating. Expectations are worth questioning.
WORDS & PERSPECTIVES · I LOVE MY LIFE EVERYDAY · NOVEMBER 2026
#BeyondThePercentage #RealEstatePerspective #UrbanLiving #SaigonDevelopment #ILoveMyLifeEveryday

Leave a Reply